Oceaniczne głębiny - Flora i faunahttp://chelonia.com.pl/Copyright Oceaniczne głębiny - Flora i faunasNewsMorze Bałtyckie kojarzy się głównie z przyjemnym sposobem spędzenia urlopu w jednym z nadmorskich kurortów. Mało kto zdaje sobie sprawę z tego, iż to jedno z najmłodszych mórz na Ziemi jest swojego rodzaju tykającą bombą ekologiczną. Na dnie morza zalegają gazy bojowe oraz amunicja, przykre pamiątki z I i II wojny światowej. Bezpośrednio po zakończeniu wojen nie znano jeszcze skutecznych i bezpiecznych technologii, umożliwiających likwidację niepotrzebnych zasobów broni chemicznej. Pierwotnie, zgodnie z ustaleniami układu poczdamskiego, nadmierne zasoby miały być zatopione w północnej części Atlantyku, gdzie głębokość wynosiłaby ponad 4 tysiące m. Niestety, wybrano wariant szybszy, ale przede wszystkim tańszy. Broń zatopiono w płytkich wodach Bałtyku, bezpośrednio w skrzyniach i drewnianych beczkach, przez co jeszcze przed zatopieniem mogły dryfować po wodach Bałtyku. Broń chemiczną należącą do niemieckiego Wehrmachtu zatapiano pod nadzorem wojsk radzieckich i alianckich. Wymienia się trzy główne rejony, w których na pewno spoczywają trucizny: Mały Bełt, Głębia Bornholmska oraz Głębia Gotlandzka, a w szczególności jej południowo-zachodnia część, jednak akwenów, gdzie dokonano zatopień może być nawet 60. Bojowe środki trujące stanowią zasadniczy element broni chemicznej i służą do zatruwania i zabijania ludzi podczas trwania konfliktów zbrojnych. Najczęściej są to ciała stałe oraz ciecze, rzadziej występują w postaci gazów. Skutkiem ich użycia jest przede wszystkim bardzo szkodliwe zanieczyszczenie wody, powietrza i gleby. W latach 70. XX wieku naukowcy Instytutu Oceanografii, działającego przy Uniwersytecie Gdańskim, oszacowali, iż na dnie Morza Bałtyckiego znajduje się od 40 do 60 tysięcy ton amunicji chemicznej, w której może znajdować się nawet 13 tysięcy ton bojowych środków trujących pozostałych po konfliktach zbrojnych. Amunicja to przede wszystkim fugasy, miny, bomby lotnicze, świece i granaty dymne, pociski artyleryjskie. Bojowymi gazami trującymi drzemiącymi na dnie morza są między innymi: luizyt, iperyt, chloroacetofenon oraz tabun. Wszelkie odmiany iperytu oraz bardzo podobny w działaniu luizyt to środki parzące (nekrozujące), które działają destrukcyjnie na błony śluzowe oraz skórę. Do organizmu człowieka dostają się drogami oddechowymi a także bezpośrednio przez skórę. Objawami zatrucia są uszkodzenia oczu, skupiających się głównie wokół spojówek i rogówek, co prowadzi do utraty wzroku, podrażnienie dróg oddechowych a w rezultacie ich stan zapalny, a także zaczerwienienia, pęcherze i owrzodzenia skóry. Bezpośrednią przyczyną śmierci w przypadku zatrucia bojowymi środkami trującymi jest paraliż mięśnia sercowego jak również paraliż mięśni oddechowych. Ta apokaliptyczna wręcz wizja wydaje się być tykającą bombą ekologiczną, której wybuch może nastąpić w każdym momencie. Przez długi czas problem zatopionych na dnie Morza Bałtyckiego środków chemicznych nie był w ogóle poruszany. Zasadniczo, zalegające na dnie Bałtyku trucizny nie stwarzają zagrożenia tak długo, jak tylko będą tam spoczywać. Większość z nich ma postać oleistych płynów i substancji bardzo gęstych jak plastelina, które ciężko albo w ogóle nie rozpuszczają się w wodzie. Problem zaczyna się wraz z naruszeniem pojemników, tym bardziej ich wyłowieniem. W tym miejscu rodzi się pytanie, co w takim razie robić z realnie istniejącym, ale uśpionym zagrożeniem? Pierwszym i najważniejszym krokiem, jaki należałoby podjąć, jest zidentyfikowanie oraz możliwie jak najbardziej precyzyjne wskazanie miejsc zatopienia bojowych środków trujących. Wyławianie i niszczenie nie jest najlepszym rozwiązaniem. Głównie ze względu na niebezpieczeństwo, ale także bardzo wysokie koszty tego typu operacji. Następnym krokiem powinno być dokładne poinformowanie oraz przeszkolenie rybaków w kierunku obchodzenia się z tymi groźnymi znaleziskami. Oczywiście nie tylko rybacy powinni zostać doinformowani. Akcja informacyjna powinna być zaadresowana do szerokiego grona odbiorców, turystów i zwiedzających, ale głównie do mieszkańców nadmorskich miejscowości oraz portów. Proponuje się kilka możliwości zneutralizowania broni chemicznej: fizyczne, które polegałoby na przykryciu zidentyfikowanych wcześniej miejsc zatopień warstwą tworzywa sztucznego lub betonu, chemiczne, skupiające się zasadniczo na reakcji rozkładu wraz z działaniem odkażającym (dwa sposoby: przy użyciu srebra oraz za pomocą rutenu) oraz fizykochemiczne, czyli spalanie w łuku plazmowym. Zagadnieniem rozstrzygającym podjęcie wszelkich akcji związanych z zatruciem Bałtyku jest ustalenie kosztów oraz tego, kto je poniesie. Z punktu prawnego to zagadnienie na pewno nie należy do najprostszych, jednak mając na uwadze myślenie perspektywiczne, wybiegające w przyszłość, należy je jak najszybciej rozstrzygnąć i rozpocząć konieczne działania, mające na celu ochronę ludzi i naprawienie podjętych w przeszłości, ale niekoniecznie przemyślanych decyzji.Wed, 15 Feb 2012 01:37:09 +0000http://chelonia.com.pl/morza-i-oceany-/trujce-gazy-bojowe-w-morzu-batyckim/http://chelonia.com.pl/morza-i-oceany-/trujce-gazy-bojowe-w-morzu-batyckim/ Ocean Atlantycki to drugi co do wielkości ocean na świecie. Swoją nazwę zaczerpnął z mitologii greckiej i tłumaczy się ją jako „Morze Atlasa”. Atlantyk zajmuje około 1/5 powierzchni całej Ziemi. Znajduje się on pomiędzy Europą, Afryką a Ameryką Północną i Południową oraz Antarktydą. Ocean Atlantycki łączy się z Oceanem Spokojnym, Oceanem Arktycznym i cieśniną Drake`a. Powierzchnia Atlantyku wynosi ok. 106 450 000 km², co stanowi 30% wszechoceanu. Jego objętość to 354 700 000 km³ (z morzami) oraz 323 600 000 km³ (bez mórz). Średnia głębokość Oceanu Atlantyckiego równa jest 3600 m, zaś linia brzegowa rozciąga się na 111 855 km. Najniżej położonym punktem jest Rów Puerto Rico (9220 m.). Atlantyk powstał w wyniku największego jak dotychczas pęknięcia skorupy ziemskiej. Było to przyczyną rozpadu superkontynentu Pangei (ok. 180 mln lat temu). W ten sposób narodziła się środkowa część Oceanu Atlantyckiego. Później zaś (ok. 135 mln lat temu) pękły dwa inne wielkie kontynenty: Gondwana i Laurazja. To zjawisko dało początek dzisiejszemu układowi lądów, a także położonemu między nimi Atlantykowi. Ocean Atlantycki nadal się poszerza. Dzieje się tak za sprawą rozsuwania się płyt kontynentalnych: południowoamerykańskiej, północnoamerykańskiej oraz karaibskiej od afrykańskiej i euroazjatyckiej. Z centralnej części Atlantyku (Grzbiet Śródatlantycki) wydostaje się magma, która potem zastyga. W ten sposób powstaje nowa skorupa ziemska typu oceanicznego. Dno Oceanu Atlantyckiego pokrywają liczne wzniesienia Grzbietu Śródatlantyckiego, zajmujące ok. 1/3 powierzchni dna oceanu. Głebia Romanche (7 758 m) rozdziela ten grzbiet na Południowoatlantycki oraz Północnoatlantycki . Na wschód od tych grzbietów znajdują się baseny oceaniczne: Gwinejski, Afrykańsko-Antarktyczny, Angolski, Kanaryski, Islandzki, Hiszpański, Przylądkowy, Zachodnioeuropejski, Zielonego Przylądka i Sierra Leone. Na zachód od nich występują baseny: Argentyński, Brazylijski, Gujański, Północnoamerykański i Labradorski. Ocean Atlantycki – pogoda i temperatury Atlantyk umiejscowiony jest we wszystkich strefach klimatycznych. Jego północne części często nawiedzają sztormy, zaś u wybrzeży Ameryki Środkowej występują silne huragany. Temperatura wody Atlantyku w lecie dochodzi do +26 °C (wybrzeże Afryki) do -1 °C (przy biegunach). Zimą waha się ona od +27 °C (okolice równika) do -1 °C (okolice biegunów). Średnia temperatura wód powierzchniowych Oceanu Atlantyckiego wynosi 16,9 °C, zaś średnie zasolenie tych wód- 3,53 %. Ocean Atlantycki – geografia W obrębie Atlantyku występują prądy morskie ciepłe (Brazylijski, Antylski, Karaibski, Północnoatlantycki, Północnorównikowy, Południoworównikowy, Gujański, Gwinejski, Zachodniogrenlandzki, Norweski, Zatokowy) oraz zimne (Benguelski, Kanaryjski, Labradorski, Falklandzki, Wschodniogrenlandzki, Dryf Wiatrów Zachodnich). Wyspy i archipelagi należące do tego wielkiego zbiornika wodnego to: Wyspy Brytyjskie, Wyspy Kanaryjskie, Wyspy Zielonego Przylądka, Wyspa Bouveta, Wyspa Świętej Heleny, Azory, Bahamy, Nowa Funlandia, Grenlandia, Islandia, Ziemia Baffina, Wielkie i Małe Antyle, Gough, Sandwich Południowy, Georgia Południowa oraz Tristan da Cunha. W skład tego układu oceanicznego wchodzą morza: Azowskie, Adriatyckie, Archipelagowe, Alandzkie, Alborańskie, Celtyckie, Czarne, Bałtyckie, Balearskie, Egejskie, Północne, Marmara, Mirtejskie, Norweskie, Sargassowe, Hebrydzkie, Karaibskie, Kreteńskie, Jońskie, Irlandzkie, Labradorskie, Liguryjskie, Śródziemne, Trackie, Tyrreńskie, Wattowe, Scotia, Szkockie. Zalicza się do niego również zatoki: Biskajską, Gwinejską, Hudsona oraz Św. Wawrzyńca. Największe rzeki, które uchodzą do Oceanu Atlantyckiego to: Amazonka, Nil, Kongo, Niger i Missisipi-Missouri. Ocean Atlantycki – flora i fauna Flora Oceanu Atlantyckiego składa się głównie z brunatnic, tasiemnic i zielenic. Jest ona słabo rozwinięta i niezbyt urozmaicona. Plankton roślinny zawiera bruzdnice, okrzemki, sinice i kokolitofory. Do fauny Atlantyku zalicza się potężne łowiska ryb (m.in. dorsze, sardyny, śledzie, tuńczyki, makrele), ptaki oceaniczne (np. albatrosy), ssaki morskie (wieloryby, uchatki), krążkopławy oraz rurkopławy. Połowy atlantyckich ryb to około 50% wszystkich światowych połowów. Ocean Atalantycki – gospodarka Gospodarka Atlantyku opiera się na bogatych złożach gazu ziemnego, ropy naftowej, rud metali, żwiru oraz kamieni szlachetnych.Fri, 04 Nov 2011 04:55:49 +0000http://chelonia.com.pl/morza-i-oceany-/ocean-atlantycki/http://chelonia.com.pl/morza-i-oceany-/ocean-atlantycki/ Morze Śródziemne – położenie Morze Śródziemne jest morzem kontynentalnym. Leży między Europą, Azją i Afryką. Jego powierzchnia wynosi około 2,5 mln km², zaś średnia głębokość: 1 438 m (maksymalna do 5121 m). Zasolenie jego wód sięga 33-39,4 %, a średnia temperatura +7 do +30 ºC. Od zachodu łączy Cieśninę Gibraltarską z Oceanem Atlantyckim; następnie Cieśninę Dardanele z Morzem Marmara; dalej Cieśninę Bosfor z Morzem Czarnym. Zaś dzięki Kanałowi Sueskiemu ma dostęp do Morza Czerwonego i Oceanu Indyjskiego. Na obszarze Morza Śródziemnego wyróżnia się odrębne morza: Adriatyckie, - Alborańskie, - Balearskie, - Kreteńskie, - Liguryjskie, - Libijskie, - Lewantyńskie, - Trackie, - Tyrreńskie, - Jońskie, - Egejskie, - Mirtejskie, - Sycylijskie, - Cypryjskie. Morze Śródziemne jest jedynym morzem śródlądowym otoczonym lądami należącymi do trzech kontynentów. Morze Śródziemne – historia Obszar Morza Śródziemnego posiada długą historię, sięgającą czasów starożytnych. Można na tym terenie spotkać wiele pamiątek starych cywilizacji – w postaci pojedynczych zabytków lub całych miast. Już od tysięcy lat kwitnie tu handel, żegluga, rzemiosło i rolnictwo. W dawnych czasach basen Morza Śródziemnego był kolebką nauki i kultury. Powstały tu jedne z najstarszych cywilizacji świata (Grecja, Rzym i Egipt), które dały początek współczesnej kulturze europejskiej. Morze Śródziemne – geografia Państwa położone w obrębie Morza Śródziemnego cechują się specyficznym klimatem oraz roślinnością śródziemnomorską (m.in. oliwkami, figowcami, winoroślami, drzewami cytrusowymi). Kraje basenu Morza Śródziemnego to: Monako, Malta, Włochy, Grecja, Cypr, Francja, Turcja, Gibraltar, Hiszpania, Chorwacja, Słowenia, Bośnia i Harcegowina, Albania, Czarnogóra, Syria, Liban, Libia, Egipt, Izrael, Tunezja, Maroko i Algieria. Większość z tych państw współpracuje ze sobą w ramach Partnerstwa Eurośródziemnomorskiego. Ważniejszymi wyspami leżącymi na obszarze Morza Śródziemnego są: Ibiza, Baleary, Sardynia, Sycylia, Korsyka, Kreta, Malta, Rodos, Cypr, Minorka, Majorka, Formentera, Wyspy Liparyjskie, Gorgona, Pianosa, Elba i Montecristo. Główne rzeki tego terenu to: Nil, Rodan, Pad, Ebro. Największymi portami są tu: Barcelona, Marsylia, Neapol, Genua, Tel Awiw - Jaffa, Tunis, Palermo, Triest, Algier, Stambuł, Saloniki, Bejrut, Pireus, Rijeka, Wenecja. Morze Śródziemne – fauna Fauna Morza Śródziemnego obejmuje około 5000 gatunków zwierząt morskich (m.in. rozgwiazdy, ryby strunowce i ślizgi, gąbki, ukwiały, ślimaki nagoskrzelne, parzydełkowce, stawonogi, pierścienice, mszywioły, skorupiaki takie jak homary, langusty, krewetki, kraby). Na lądzie można spotkać kozice, daniele czy koziorożce, zaś nad brzegami rzek: flamingi, dziki, lisy, kameleony, nietoperze i króliki.Tue, 25 Oct 2011 03:59:20 +0000http://chelonia.com.pl/morza-i-oceany-/morze-srodziemne/http://chelonia.com.pl/morza-i-oceany-/morze-srodziemne/Rodzina fokowatych dzieli się na 19 gatunków ssaków morskich drapieżnych, żyjących w różnych regionach świata. Najwięcej fok można spotkać w strefie przybrzeżnej. Wybierają chłodne morze na obu półkulach. Budowa fokowatych Cechą charakterystyczną rodziny fokowatych są kończyny tylne, które w żaden sposób nie są przydatne przy przemieszczaniu się na lądzie. Foki mają doskonały wzrok bez względu na otocznie – wodne lub lądowe. Zwierzęta te w wodzie są szybkie i zwinne. Nawet 40 minut są w stanie wytrzymać bez wynurzania się. Nurkują maksymalnie na głębokość 200 metrów. Nowonarodzone osobniki pokryte są białym, gęstym futerkiem, nazywanym lanugo. Gatunki fokowatych Wśród gatunków fokowatych wymienić można słonie morskie, lamparta morskiego i fokę grenlandzką. Ale najbardziej popularna w Polsce jest foka szara. Występują ona w Bałtyku obok dwóch innych gatunków – foki pospolitej i foki obrączkowanej. Foka szara w Bałtyku Przedstawiciele gatunku foki szarej można zaważyć na polskich wybrzeżach. Samice mają do 3 metrów długości i ważną do 310 kilogramów. Pozostałe gatunki fokowatych nie osiągają już takich rozmiarów. Przeważnie foki mają 1,5 metra długości i 155 kilogramów wagi. Aktualnie liczebność populacji foki szarej w rejonie Bałtyku wynosi ponad 22 tysiące osobników. W Polsce ten gatunek jest rzadki i narażony na wyginięcie, dlatego objęty jest specjalnym programem ochronnym. Foka w Polsce Badania, mające na celu zwiększyć liczebności foki szarej prowadzone są przez Stację Morską Uniwersytetu Gdańskiego. Na Helu działa specjalne fokarium, które zajmuje się bezpośrednią ochroną zwierząt. Foka szara znalazła się w „Polskiej czerwonej księdze zwierząt”, będąc gatunkiem bardzo narażonym na wyginięcie. Dlatego też foka szara objęta jest programem restytucyjnym, który ma przyczynić się do przywrócenia istnienia zagrożonego gatunku lub populacji. Osobniki z ogrodów zoologicznych sukcesywnie wypuszczane są na wolności, by w swym naturalnym środowisko mogły się rozmnażać i zwiększać ilość osobników na Bałtyku. Aktualnie na terenie polskich ogrodów zoologicznych (m.in. w Warszawie, Płocku, Gdańsku oraz w helskiej stacji morskiej) żyje jedynie 30 tych zwierząt. Na wolność wypuszczono od 2002 rok już 29 fok.Wed, 28 Sep 2011 03:47:32 +0000http://chelonia.com.pl/zwierzta-morskie/foki/http://chelonia.com.pl/zwierzta-morskie/foki/ Morze Martwe – położenie Morze Martwe to najbardziej znane na świecie słone jezioro. Znajduje się ono w Rowie Jordanu, na granicy Izraela, Autonomii Palestyńskiej oraz Jordanii. Położone pomiędzy wysokimi klifami i górami, stanowi cenny zabytek przyrodniczy. Co roku nad Morze Martwe przyjeżdżają miliony turystów, chcący na własnej skórze odczuć tamtejszy klimat. Morze martwe – historia O Morzu Martwym pisano już Biblii, określając to miejsce jako dawną lokalizację Sodomy i Gomory. Nazywane było również Cuchnącym Morzem oraz Jeziorem Asfaltowym. Wszystkie nazwy związane są z nietypowymi właściwościami tego zbiornika. Bardzo wysokie stężenie soli umożliwia bowiem samoistne unoszenie się ciała człowieka na powierzchni. Poziom wody cały czas obniża się i obecnie wynosi około 418 m p.p.m. Łączna powierzchnia tego zbiornika przekracza tysiąc km², a głębokość sięga 399 metrów. Natomiast długość jeziora wynosi 76 km, a szerokość od 4,5 do 16 km. Morze martwe – woda Morze Martwe uznawane jest za najbardziej zasolony akwen wodny na całym świecie. Wynika to z braku odpływu wody, a w konsekwencji prowadzi do wytrącania się pokładów soli. Takie środowisko uniemożliwia rozwój jakiekolwiek życia organicznego. Morze Martwe to jednak cenne źródło soli kuchennej i potasowej. Zasoby tej wody szacuje się na 43 mld ton. Poza tym unikatowe właściwości jeziora wykorzystywane są w lecznictwie i kosmetologii. Woda dobroczynnie wpływ na zmiany skórne, a panujący tam mikroklimat oczyszcza organizm. Morze martwe – flora i fauna W Morzu Martwym nie żadnych ryb oraz roślinności. W akwenie rozwijać się mogą jedynie niektóre gatunki bakterii. Tereny wokół jeziora to najczęściej półpustynnie, na których żyje wiele dzikich zwierząt, m.in. wilki, koty arabskie i koziorożce nubijskie. Ponadto Morze Martwe znajduje się na szlaku kilku odmian ptaków, np. bocianów czarnych i białych oraz sępów. Morze martwe – ciekawostka Do innych nietypowych zjawisk, jakie występują na Morzu Martwym, można zaliczyć pojawianie się na powierzchni wody grud asfaltu. Najprawdopodobniej bitumie wydostaje się ze szczelin ziemi i wypływa na powierzchnię. Największa bryła asfaltu, wydobyta na początku XX wieku, ważyła ponad 2,5 tysiąca kilogramów.Wed, 21 Sep 2011 01:33:51 +0000http://chelonia.com.pl/morza-i-oceany-/morze-martwe/http://chelonia.com.pl/morza-i-oceany-/morze-martwe/